มอก. ใหม่ EV แบตไม่ถึงอดขาย? เช็ครถคุณด่วน!

กระแสความกังวลเกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัยของรถยนต์ไฟฟ้ากำลังเป็นที่จับตามองอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะประเด็นเรื่องมาตรฐานอุตสาหกรรม (มอก.) สำหรับแบตเตอรี่ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของยานยนต์ประเภทนี้ การเปลี่ยนแปลงข้อบังคับในระดับสากลอาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อตลาดรถยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทย ทั้งในแง่ของผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้บริโภค

ภาพรวมสถานการณ์: ทำไมมาตรฐาน มอก. แบตเตอรี่ EV จึงสำคัญ?

คำถามที่ว่า มอก. ใหม่ EV แบตไม่ถึงอดขาย? เช็ครถคุณด่วน! ได้กลายเป็นหัวข้อสนทนาที่สำคัญในกลุ่มผู้ใช้รถยนต์ไฟฟ้า เนื่องจากแบตเตอรี่ไม่ได้เป็นเพียงแหล่งพลังงาน แต่ยังเป็นองค์ประกอบที่มีราคาสูงที่สุดและมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยมากที่สุดในตัวรถ การเติบโตอย่างก้าวกระโดดของตลาด EV ทั่วโลก ทำให้หน่วยงานกำกับดูแลในหลายประเทศต้องทบทวนและยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยให้ทันต่อเทคโนโลยี โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคและลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุที่เกี่ยวข้องกับแบตเตอรี่ให้เหลือน้อยที่สุด

มาตรฐานอุตสาหกรรม หรือ มอก. ในประเทศไทย มีบทบาทสำคัญในการกำหนดคุณสมบัติขั้นต่ำของผลิตภัณฑ์เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค สำหรับรถยนต์ไฟฟ้า การมี มอก. ที่เข้มงวดสำหรับแบตเตอรี่จึงเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ประเด็นนี้จึงมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับทุกคนที่เกี่ยวข้องกับวงการยานยนต์ไฟฟ้า ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่ครอบครองรถ EV อยู่แล้ว ซึ่งอาจกังวลเกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัยของรถยนต์ตนเอง, ผู้ที่กำลังวางแผนจะซื้อรถ EV ในอนาคตอันใกล้ ซึ่งต้องการข้อมูลที่ถูกต้องเพื่อการตัดสินใจ, ไปจนถึงผู้ผลิตและผู้นำเข้าที่ต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับกฎระเบียบใหม่ที่อาจประกาศใช้ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า โดยเฉพาะในช่วงเปลี่ยนผ่านที่คาดว่าจะเกิดขึ้นราวปี พ.ศ. 2568-2569

มาตรฐานใหม่ GB38031-2025: จุดเปลี่ยนสำคัญของวงการแบตเตอรี่ EV โลก

หนึ่งในการเปลี่ยนแปลงที่น่าจับตามองที่สุดและอาจเป็นต้นแบบให้กับมาตรฐานทั่วโลก คือ มาตรฐานแห่งชาติของจีนที่มีรหัสว่า GB38031-2025 ซึ่งกำลังจะถูกบังคับใช้อย่างเต็มรูปแบบในอนาคต มาตรฐานนี้ถูกขนานนามว่าเป็นหนึ่งในกฎระเบียบด้านความปลอดภัยแบตเตอรี่ที่เข้มงวดที่สุดเท่าที่เคยมีมา และมีแนวโน้มที่จะสร้างแรงกระเพื่อมไปทั่วทั้งอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า

คำจำกัดความ: มาตรฐาน GB38031-2025 คืออะไร?

GB38031-2025 คือมาตรฐานความปลอดภัยสำหรับแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนในรถยนต์ไฟฟ้าของประเทศจีน ที่มีการปรับปรุงและยกระดับข้อกำหนดให้สูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด หัวใจสำคัญของมาตรฐานนี้คือการเปลี่ยนมุมมองจากการ “ลดความเสี่ยง” หรือ “ชะลอความเสียหาย” ไปสู่การ “ป้องกันการเกิดเหตุโดยสิ้นเชิง” ในสถานการณ์ที่เลวร้ายที่สุด

ข้อกำหนดที่สำคัญที่สุดของมาตรฐาน GB38031-2025 คือ แบตเตอรี่จะต้องไม่เกิดการลุกไหม้หรือระเบิด (No fire, no explosion) แม้ว่าจะเกิดเหตุการณ์ลัดวงจรภายในเซลล์แบตเตอรี่ (Internal Short Circuit) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของเหตุการณ์ไฟไหม้ในรถยนต์ไฟฟ้า

แนวคิดนี้ถือเป็นการปฏิวัติการออกแบบและทดสอบแบตเตอรี่ จากเดิมที่มาตรฐานส่วนใหญ่มุ่งเน้นไปที่การให้เวลาผู้โดยสารอย่างน้อย 5 นาทีในการออกจากตัวรถหลังจากเกิดความร้อนสูงผิดปกติ (Thermal Runaway) แต่มาตรฐานใหม่นี้ต้องการให้เหตุการณ์ดังกล่าวไม่เกิดขึ้นเลยตั้งแต่แรก

การทดสอบที่เข้มงวด: มากกว่าแค่การลัดวงจร

เพื่อให้บรรลุเป้าหมายด้านความปลอดภัยสูงสุด มาตรฐาน GB38031-2025 ได้กำหนดกระบวนการทดสอบที่ครอบคลุมและโหดร้ายกว่าเดิมหลายเท่า เพื่อจำลองสถานการณ์การใช้งานจริงที่อาจเกิดขึ้นได้ในชีวิตประจำวันและในอุบัติเหตุ การทดสอบเหล่านี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในห้องปฏิบัติการ แต่ยังรวมถึง:

• การทดสอบการกระจายความร้อน (Thermal Propagation): เป็นการจงใจทำให้เซลล์แบตเตอรี่เซลล์หนึ่งเกิดความร้อนสูงจนควบคุมไม่ได้ (Thermal Runaway) และเฝ้าดูว่าความร้อนนั้นจะลุกลามไปยังเซลล์ข้างเคียงจนเกิดไฟไหม้หรือระเบิดทั้งแพ็คหรือไม่ ซึ่งตามมาตรฐานใหม่จะต้องไม่ลุกลาม
• การทดสอบความทนทานต่อการกระแทก (Impact Resistance): จำลองสถานการณ์อุบัติเหตุการชน เพื่อให้แน่ใจว่าโครงสร้างของแพ็คแบตเตอรี่สามารถปกป้องเซลล์ภายในไม่ให้เสียหายจนเกิดการลัดวงจร
• การทดสอบภายใต้สภาวะการใช้งานที่รุนแรง (Abuse Testing): รวมถึงการชาร์จไฟเกิน (Overcharging), การลัดวงจรภายนอก, และการใช้งานในอุณหภูมิที่สูงหรือต่ำเกินไป
• การทดสอบการใช้งานจริง (Real-world Scenarios): เช่น การทดสอบการชาร์จเร็ว (DC Fast Charging) ซ้ำๆ หลายรอบ เพื่อดูผลกระทบต่อความเสถียรและความปลอดภัยของแบตเตอรี่ในระยะยาว

กระบวนการทั้งหมดนี้มีเป้าหมายเดียว คือการันตีว่าแบตเตอรี่ที่ผ่านมาตรฐานจะมีความปลอดภัยในระดับที่ผู้บริโภคสามารถวางใจได้ในทุกสถานการณ์

ผลกระทบต่อผู้ผลิตและตลาดรถยนต์ไฟฟ้า

การบังคับใช้มาตรฐานที่เข้มงวดเช่นนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าและผู้ผลิตแบตเตอรี่อย่างมหาศาล ประเด็นหลักคือ รถยนต์ไฟฟ้าที่ใช้แบตเตอรี่ที่ไม่ผ่านมาตรฐาน GB38031-2025 จะไม่ได้รับอนุญาตให้จำหน่ายในตลาดประเทศจีน ซึ่งเป็นตลาดรถยนต์ไฟฟ้าที่ใหญ่ที่สุดในโลก นี่จึงเป็นแรงกดดันให้ทุกแบรนด์ต้องเร่งพัฒนาเทคโนโลยีแบตเตอรี่ของตนเอง

ผู้ผลิตจะมีกรอบเวลาประมาณ 12 เดือนในการปรับปรุงผลิตภัณฑ์ให้เป็นไปตามข้อกำหนดใหม่ ซึ่งคาดว่าจะสิ้นสุดในช่วงกลางปี พ.ศ. 2569 ความท้าทายนี้อาจนำไปสู่การเพิ่มขึ้นของต้นทุนการผลิตอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากต้องมีการลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนาวัสดุใหม่ๆ รวมถึงกระบวนการผลิตที่ซับซ้อนขึ้น บริษัทขนาดเล็กหรือผู้ผลิตที่ไม่มีความสามารถในการพัฒนาเทคโนโลยีของตนเองอาจต้องเผชิญกับความยากลำบากในการแข่งขัน หรืออาจต้องถอนตัวออกจากตลาดไปในที่สุด

เปรียบเทียบมาตรฐานความปลอดภัยแบตเตอรี่ EV: เดิม vs. ใหม่

เพื่อให้เห็นภาพความแตกต่างที่ชัดเจนระหว่างมาตรฐานความปลอดภัยแบตเตอรี่แบบดั้งเดิมกับแนวทางใหม่ที่สะท้อนผ่าน GB38031-2025 สามารถเปรียบเทียบในประเด็นต่างๆ ได้ดังตารางต่อไปนี้

สถานการณ์ในประเทศไทย: มอก. ใหม่ EV จะเป็นอย่างไร?

สำหรับประเทศไทย คำถามสำคัญคือ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) จะกำหนดมาตรฐาน มอก. สำหรับแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าไปในทิศทางใด และจะอ้างอิงมาตรฐานระดับโลกอย่าง GB38031-2025 หรือไม่

ความไม่แน่นอนและแนวโน้มที่น่าจับตา

ณ ปัจจุบัน ยังไม่มีข้อมูลที่ยืนยันอย่างเป็นทางการว่าประเทศไทยจะนำมาตรฐาน GB38031-2025 มาบังคับใช้โดยตรง อย่างไรก็ตาม มีแนวโน้มสูงที่ มอก. ใหม่สำหรับแบตเตอรี่ EV จะต้องมีความเข้มงวดมากขึ้นอย่างแน่นอน ด้วยเหตุผลหลายประการ:

1. กระแสความปลอดภัยระดับโลก: เมื่อมาตรฐานในตลาดหลักอย่างจีนและยุโรปถูกยกระดับขึ้น ประเทศไทยซึ่งเป็นฐานการผลิตและตลาดรถยนต์ที่สำคัญในภูมิภาค ก็จำเป็นต้องปรับตัวตามเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันและสร้างความเชื่อมั่น
2. การคุ้มครองผู้บริโภค: สมอ. มีภารกิจหลักในการปกป้องผู้บริโภคชาวไทย การปล่อยให้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้มาตรฐานความปลอดภัยระดับสูงเข้ามาจำหน่ายในประเทศจึงเป็นเรื่องที่ไม่น่าจะเกิดขึ้น
3. การเข้ามาของแบรนด์รถยนต์จีน: การที่แบรนด์รถยนต์ไฟฟ้าจากจีนเข้ามาทำตลาดในไทยเป็นจำนวนมาก หมายความว่ารถยนต์เหล่านี้จะต้องผ่านมาตรฐาน GB38031-2025 ในประเทศต้นทางอยู่แล้ว จึงเป็นไปได้สูงที่มาตรฐานดังกล่าวจะกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ของตลาดในไทยไปโดยปริยาย

ดังนั้น แม้จะยังไม่มีประกาศที่ชัดเจน แต่ผู้บริโภคและผู้ประกอบการควรเตรียมพร้อมรับมือกับมาตรฐานใหม่ที่จะมีความเข้มข้นกว่าเดิมในอนาคตอันใกล้นี้

สิ่งที่ผู้ใช้รถ EV ปัจจุบันควรทำ

สำหรับเจ้าของรถยนต์ไฟฟ้าในปัจจุบัน การตื่นตัวต่อข่าวสารเป็นสิ่งสำคัญ แม้ว่ารถยนต์ที่ซื้อมาแล้วจะยังคงใช้งานได้ตามปกติ แต่การทำความเข้าใจเกี่ยวกับเทคโนโลยีแบตเตอรี่ในรถของตนเองจะช่วยให้ประเมินความเสี่ยงและวางแผนการบำรุงรักษาได้อย่างเหมาะสม สิ่งที่สามารถทำได้คือ:

• ตรวจสอบข้อมูลจำเพาะของแบตเตอรี่: ศึกษาจากคู่มือรถยนต์หรือสอบถามจากศูนย์บริการว่าแบตเตอรี่ในรถเป็นประเภทใด (เช่น LFP, NMC) และผ่านมาตรฐานความปลอดภัยใดบ้าง
• ติดตามข่าวสารจากผู้ผลิต: ผู้ผลิตรถยนต์อาจมีการประกาศข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัย หรืออาจมีโปรแกรมเรียกคืนเพื่อตรวจสอบหรือปรับปรุงในกรณีที่จำเป็น
• บำรุงรักษาสภาพรถอย่างสม่ำเสมอ: การนำรถเข้าตรวจเช็คตามระยะ โดยเฉพาะระบบที่เกี่ยวข้องกับแบตเตอรี่และระบบระบายความร้อน จะช่วยให้รถอยู่ในสภาพที่ปลอดภัยและสมบูรณ์ที่สุด

ข้อควรรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า

นอกเหนือจากประเด็นด้านมาตรฐานความปลอดภัยแล้ว ยังมีข้อมูลอื่นๆ เกี่ยวกับแบตเตอรี่ EV ที่ผู้ใช้และผู้ที่สนใจควรทราบเพื่อประกอบการตัดสินใจและวางแผนการใช้งานในระยะยาว

อายุการใช้งานและการเสื่อมสภาพ

โดยทั่วไป แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าถูกออกแบบมาให้มีอายุการใช้งานยาวนาน ผู้ผลิตส่วนใหญ่มักจะรับประกันคุณภาพแบตเตอรี่เป็นระยะเวลา 8-10 ปี หรือระยะทางประมาณ 160,000 กิโลเมตร อย่างไรก็ตาม แบตเตอรี่จะมีการ “เสื่อมสภาพ” (Degradation) ไปตามกาลเวลาและการใช้งาน ซึ่งหมายถึงความสามารถในการเก็บประจุไฟฟ้าจะลดลง ทำให้ระยะทางที่วิ่งได้ต่อการชาร์จหนึ่งครั้งสั้นลง ปัจจัยที่มีผลต่อการเสื่อมสภาพได้แก่ พฤติกรรมการชาร์จ (การชาร์จเร็วจนเต็ม 100% บ่อยๆ อาจเร่งการเสื่อมสภาพ), อุณหภูมิแวดล้อม, และจำนวนรอบการชาร์จ

ค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนแบตเตอรี่

แม้ว่าแบตเตอรี่จะมีความทนทานสูง แต่เมื่อถึงจุดที่เสื่อมสภาพจนไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติ การเปลี่ยนแบตเตอรี่ใหม่ทั้งแพ็คยังคงมีค่าใช้จ่ายที่สูงมาก ซึ่งอาจคิดเป็นสัดส่วนถึง 30-50% ของราคารถยนต์ทั้งคัน อย่างไรก็ตาม ในอนาคตมีแนวโน้มที่ราคาแบตเตอรี่จะลดลง และจะมีทางเลือกอื่นๆ มากขึ้น เช่น การเปลี่ยนเฉพาะโมดูลที่เสีย หรือการนำแบตเตอรี่เก่าไปรีไซเคิลหรือใช้ซ้ำ (Reuse) ในอุตสาหกรรมอื่น เช่น ระบบกักเก็บพลังงานสำรอง (Energy Storage System) นอกจากนี้ ตลาดแบตเตอรี่มือสองก็เริ่มได้รับความสนใจมากขึ้น ซึ่งอาจเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการลดค่าใช้จ่าย

ประกันภัยและความคุ้มครอง

ประเด็นเรื่องประกันภัยรถยนต์ไฟฟ้ากำลังได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างมาก เนื่องจากแบตเตอรี่เป็นชิ้นส่วนที่มีมูลค่าสูง การเลือกทำประกันภัยชั้นหนึ่งที่ให้ความคุ้มครองครอบคลุมความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับแบตเตอรี่จากอุบัติเหตุจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง ผู้ซื้อรถ EV ควรตรวจสอบรายละเอียดในกรมธรรม์ให้ชัดเจนว่าวงเงินความคุ้มครองสำหรับแบตเตอรี่นั้นเพียงพอหรือไม่ และมีเงื่อนไขพิเศษอื่นๆ ที่ควรรู้หรือไม่ เพื่อให้ได้รับความคุ้มครองที่เหมาะสมและสบายใจตลอดการใช้งาน

สรุปและแนวทางปฏิบัติสำหรับผู้บริโภค

ทิศทางของอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าทั่วโลกกำลังมุ่งหน้าสู่มาตรฐานความปลอดภัยของแบตเตอรี่ที่เข้มงวดขึ้นอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ โดยมีมาตรฐาน GB38031-2025 ของจีนเป็นตัวอย่างที่ชัดเจน ซึ่งอาจกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ที่ส่งผลกระทบมาถึงประเทศไทยในไม่ช้า แม้ว่าปัจจุบันจะยังไม่มีการประกาศใช้ มอก. ฉบับใหม่อย่างเป็นทางการ แต่การเตรียมความพร้อมและติดตามข้อมูลข่าวสารอย่างใกล้ชิดคือสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับผู้บริโภค

การตรวจสอบมาตรฐานความปลอดภัยของแบตเตอรี่ก่อนตัดสินใจซื้อรถยนต์ไฟฟ้าคันใหม่จึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่เป็นปัจจัยสำคัญที่จะสร้างความมั่นใจในระยะยาว ทั้งในด้านความปลอดภัยในการขับขี่และมูลค่าของรถยนต์ในอนาคต การเป็นผู้บริโภคที่รอบรู้จะช่วยให้สามารถเลือกผลิตภัณฑ์ที่คุ้มค่าและปลอดภัยที่สุดได้

เพื่อให้รถยนต์ไฟฟ้าของท่านอยู่ในสภาพสมบูรณ์และปลอดภัยเสมอ การดูแลรักษาสภาพภายนอกและภายในก็เป็นสิ่งสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม การดูแลสีรถให้เงางามปราศจากริ้วรอย และการทำความสะอาดภายในห้องโดยสารอย่างสม่ำเสมอไม่เพียงแต่ช่วยยืดอายุการใช้งานของตัวรถ แต่ยังเสริมสร้างประสบการณ์การขับขี่ที่ดีอีกด้วย สำหรับบริการล้างรถ ขัดสี เคลือบแก้ว ซ่อมสี และดูแลรักษารถยนต์อย่างครบวงจรในขอนแก่น ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม ได้ที่ HYPERLAB CAR DETAILLING เพื่อรับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ